UZUNMUSA FINDIĞI

Çeşidin Adı                                                                               UZUNMUSA

Sinonomleri                                                                              Oskara Yağlısı, EnişteFındığı, İncekabuk

Yaygın Yetiştirildiği Yer                                                      ORDU (üretimi çok az)

Gelişme Gücü                                                                           Orta

Habitus                                                                                      Yarıdik

Kök ve Dip Sürgünü Oluşturma Eğilimi                          Kuvvetli

Sürgün Sıklığı                                                                          Sık

Bir Yaşlı Sürgün Uzunluğu                                                  Uzun (33,1 Cm)

Tomurcuk Şekli                                                                       Oval

Tomurcuk Rengi                                                                     Yeşil

Yaprak Tomurcuğu Açım Zamanı (%50) ⁽¹⁾                   Orta-Geç (20-30 Mart)⁽²⁾

Yaprak Büyüklüğü (Cm) (Boy+En)                                    10,16

Yaprak Şekli(Boy/En İndisi)                                                1,19

Yaprak Sapı Uzunluğu(Cm)                                                 1,33

Yaprak Döküm Zamanı(%50)                                            Erken (15-20 Kasım)⁽²⁾

Erkek Çiçek(Püs) Uzunluğu                                                 Orta

Püs Rengi                                                                                  Yeşil

Püs Miktarı                                                                               Orta

Püs Açım Zamanı(%50)                                                        Orta (10-20 Ocak)⁽²⁾

Çiçek Tozu Çimlenme Oranı(%)                                        80,4

Dişi Çiçek Kümesinde (Karanfil)  Stigma Sayısı)           20

Stigma Rengi                                                                            Kırmızı

Karanfil Açım Zamanı(%50)                                              Erken (10-20 Aralık)⁽²⁾

Erkek ve Dişi Çiçeklerin Açım Zamanlarının Birbirleriyle Uyumları            Protandrie

Dişi Çiçeklerin Meyve (Çotanak) Bağlama Zamanı (%50) Geç (20-30 Mayıs)⁽²⁾

Zuruf Uzunluğu (Meyve boyuna göre)                              Meyve boyunun 1-1,5 katı

Zuruf Meyveyi Sıkması                                                        Kuvvetli

Zuruf Tüylülüğü                                                                     Orta

Zurufta Braktelerin Birleşme Durumu                            Bir tarafı birleşik

Çotanakta (Meyve Salkımı) Meyve Sayısı                       3,24

Kabuklu Meyve Şekli                                                             Yuvarlak

Kabuklu Meyve İriliği (mm)                                                16,0 (17,2-15,9-14,9)⁽³⁾

100 Dane Ağırlığı (Gr)                                                          135

Kabuk Rengi                                                                            Kahverengi

Kabukta Çizgi Miktarı                                                          Orta

Kabuklu Meyve Ucunun Pusluluğu                                    Orta

Kabuk Kalınlığı (mm)                                                           0,82

Randıman (%)                                                                         54,4

İkiz İç Oranı (%)                                                                     Yok

Boş Meyve Oranı (%)                                                            24,9

İç Meyve Şekli                                                                         Yuvarlak

İç Meyve İriliği (mm)                                                            12,8 (13,7-12,5-12,3)⁽³⁾

İç Meyve Zarının (Testa) Sakallılığı                                 Sakalsız

İç (Göbek) Boşluğu                                                                 Küçük

Tohum Zarının Soyulabilirliği (Beyazlatma) (%)         86,6

Yağ Oranı (%)(4)                                                                    64,82

Protein Oranı (%)(4)                                                              19,67

Hasat Olum Zamanı                                                              Erken-Orta (10-15 Agustos)⁽²⁾

Verim                                                                                         Orta

Periyodisiteye Eğilim                                                            Yüksek

Uzunmusa Fındığı: Daha çok Ordu yöresinde yetiştirilme alanı bulunan bu fındık çeşidi iri, dolgun, ince kabuklu, oldukça verimli ve kalitelidir. Ordu’nun Uzunmusa Köyünde çok sayıda kapama bahçeleri bulunmaktadır. İsmini bu köyden almıştır. Özellikle Uzunmusa, Dikence, Yağızlı, Kızılhisar, Ataköy ve Sağırlı köylerinde yetişme alanı bulur.

 Meyve kabuğu kırmızımtırak kahverenkli ortalama 0.99 mm. kalınlıkta ve tabla dışa çıkıntı yapmıştır. Kabuklu meyve ortalama 18.85 mm. uzunluk ve 17.52 mm. genişliktedir. İç meyve kabuğunu iyice doldurmaktadır. İç meyvenin üzerinde ete yapışık, ince, parlak ve pürüzsüz zar bulunmaktadır. Beyazlatılmaya elverişli olan iç meyvenin eti beyaz, gevrek, lezzetli ve göbek boşluğu küçüktür. Randımanı %54-60 ve yağ oranı %64-68'dir. 620-670 adet kabuklu fındık 1kg. Gelmektedir. Zurufları kısa ve meyve boyunun 1–1,5 katı büyüklükte olup uçları sık parçalıdır. Genellikle 4 -5'li veya azda olsa çok çotanak oluşturmaktadır. Uç kurusuna dayanıksız, dal kıran Zaralısına diğer çeşitlerden daha dayanıklıdır. Yaprak sayısı diğer çeşitlere göre daha azdır. Mevsimin yağışlı geçtiği ve iyi bakım yapıldığı yıllarda kabuk ince olduğu için çatlama yapar. Bu yüzden halk arasında kuş fındığı adı da verilmiştir.

Fındığın genel kimyasal bileşimi (g/100g)

NEM                                                                                                                                    4.6
YAĞ                                                                                                                                    62.7
KARBONHİDRAT                                                                                                            11.6
PROTEİN                                                                                                                            16.2
SELULOZ                                                                                                                           2.7

KÜL                                                                                                                                     2.2

Fındığın içindeki Vitaminler (mg/100)

B1 Vitamini :0.33
B6Vitamin :0.24
B2 Vitamini :0.12
E Vitamini :31.4
NİASİN                                                                                                                                :1.75

Fındığın içindeki Minareller (mg/100)

DEMİR :5.8
POTASYUM :655.3
BAKIR :1.3
KALSİYUM :160.0
SODYUM :2.1
MANGANEZ :5.1
ÇİNKO :2.2
MANGNEZYUM :16.2

Fındık vucutta karbonhidrat protein ve yağ metabolizmasında düzenleyici görevleri olan bir kısım B grubu vitaminler yönünden zengin bir kaynaktır. B1, B2 ve özellikle B6 vitamini fındıkta bol miktarda bulunur. Kan yapımı ve ruhsal sağlık için gerekli olan B2 ve B6 vitaminleri, gelişme çagında okul çocuklarının beslenmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu yönüyle okullarımızdaki günlük beslenme programlarında, fındığa yer verilmesi çecuklarımızın sağlıklı beslenmeleri açısından pratik ve ekonomik çözüm olarak düşünülmektedir. Bu gerçek A.B.D de californiya eyalitinde yapılan altı yıl süreli bir araştırma ile de kanıtlanmştır. Bu çalışmaya göre günde en az bir avuç fındık yiyen bir insanın enfarktüsten ölme riski hiç fındık yemeyen bir kimseye göre yarı yarıya azalmaktadır.

Evet, fındıkta yağ vardır. Hem de %60-70 oranında. Yağların organizmada enerji saglamalarının yanı sıra vücut ısısının korunması dış etkenlere karşı korunma ve yagda eriyen vitaminlerin taşınması gibi önemli foksiyonları vardır. Ayrıca yağların bileşimde organizmamız için çeşitli görev ve yararları olan Yağ Asitleri bulunmaktadır.

Fındık yağındaki yağ asitleri bileşimini %83 Oleik Asit oluşturmaktadır. Son yıllardaki Tübitak Yıldız Teknik Üniversitesi ve 19 Mayıs Üniversitesinde ve Refik Saydam Hıfzısına Merkezi Başkanlıgınca yapılan Bilimsel araştırmalar da; Oleik Asitin kanda kollestrolün yükselmesini önledigi Kolestrolü %26.2 oranında düşündügünü kan şekerini düzenledigini ve kalp-damar hastalıklarına karşı koruyucu etkiye sahip oldugunu ve kalp hastalıklarında koruyucu Apapratein A-1'i % 28 artırdıgı riskli Apapratein B yi %7,5 azaltıgını ortaya koymuşlardır.

Fındık yağının bileşimde (mg/100) baz alındıgında E vitamini :11.29 Kalsiyum : 450.00 Demir :2.69 ve bakır :0.75 oranında bulunmaktadır Ayrıca fındık yağında %12 oranında Linoleik Asit vardır Esansiyesl bir yağ asidi olan Linoleik asit vücut tarafından yapılanmakta vücudumuz bu maddegi dışarıdan yani gıdalarla almaktadır. Organızmanın büyümesi ve sağlıklı gelişmesi için son derece gerekli olan bu asit fındık yağında bol miktarda bulunmaktadır. Dolasıyla Fındık yağı oleik asit ve linoleik asit gibi 2 önemli yağ asidini bileşimde bulunduran ender besinlerden birisidir.

E vitamininin bilinen en iyi kaynagı fındık yağıdır. Bu vitamin kalp ve diger kasların sağlığı ve üreme sisteminin normal çalışması için gereklidir. Alyuvarların Parçalanmasını önleyerek kansızlığa karşı koruyucu etki yapmaktadır. E vitaminin son yıllar da ortaya konan bir başka özelligi de kanser yapıcı etmenlerin oluşmasını önleyerek veya oluştuktan sonra onları etkisiz hale getirerek bu korkunç hastalığa karşı vücudu korumasıdır. Görülüyor ki içerdiği zengin vitamin yapısıyla fındık yağı kalp damar hastalıklarıyla Kansere karşıda koruyucu etkiye sahiptir.

Bileşimdeki minarellere gelince fındık yağı kemiklerin ve dişlerin güçlenmesi için gerekli olan kalsiyum kan yapımında görev alan demir büyüme ve cinsiyet hormonlarının gelişimde rol oynayan çinko için en iyi bitkisel kaynaktır. Ayrıca sinirlerin uyarımı ve kas dokusunun çalışması için gerekli olan potasyumca zengin dir. Bu açıdan da bakıldığında fındık yağı sağlıklı yaşamda yeri olan değerli bir yağ olduğu görülmektedir.

                                                                                                                                                                 Hasan Basri GÜREL

Ziraat Yüksek Mühendisi